Ik heb een paar enquêtes laten invullen rond organisatie van hoekenwerk en rond zelfstandigheid. Voor diegenen die werken rond organisatie en de resultaten eens willen bekijken zendt mij gerust een mailtje dan breng ik die enquêtes eens mee. Ik zou ze dan wel graag terughebben voor mijn portfolio. Er staan volgens mij wel interressante dingen in.
verslag van de enquêtes:
Enkele leerkrachten uit het lager onderwijs beseften dat kleuters op vlak van werken in de klas vaak zelfstandiger zijn dan kinderen in het lager onderwijs.
Hiervoor werden verschillende redenen gegeven. De belangrijkste was dat de klassikale sfeer volledig anders is.
In het kleuter werken kinderen bijna altijd zelfstandig. Er is ook heel veel ruimte om te experimenteren en om fouten te maken.
Vanaf het eerste leerjaar wordt aan de kinderen geleerd dat ze moeten op hun stoel zitten en luisteren. De kinderen worden opeens heel veel begeleid en er is veel minder ruimte voor fouten. Een fout wordt geanalyseerd en zo snel mogelijk verbeterd.
Volgens mij wordt op deze manier een beetje angst opgewekt bij kinderen om zelfstandig te zijn.
In de kleuterklas worden kinderen enorm gestimuleerd om zelfstandig te werken. Dat lukt ook veel makkelijker. Ze werken zeer vaak met het systeem van hoekenwerk. De meeste hoeken zijn ook heel het jaar door vast in de klas aanwezig. De kinderen weten zeer goed wat ze kunnen en mogen doen in een hoek. Er wordt ook veel meer gespeeld. Iets waar kinderen gewoon heel goed in zijn.
Daarnaast krijgen ze ook heel wat stimulatie van de leerkracht. Zo moeten ze bijvoorbeeld eerst zelf zoeken voordat de leerkracht hen komt helpen. Ze moeten ook zelf hun materiaal zoeken en klaarzetten. Deze en nog een aantal kleine dingen stimuleren erg de zelfstandigheid.
In het lager onderwijs vallen deze kleine dingen vaak weg. Onbewust zetten wij zelf ons materiaal klaar en we proberen zoveel mogelijk een kind te helpen in plaats van het zelf te laten zoeken. Dit is natuurlijk niet overal zo, maar het komt toch vaak voor.
In het kleuter wordt ook zeer vaak gewerkt met duidelijke pictogrammen. Dit is ook nodig want deze kinderen kunnen niet lezen. In het lager wordt dit soms over het hoofd gezien. Er zijn ook veel minder pictogrammen beschikbaar. In het kleuteronderwijs krijgen studenten sites en pictogrammen waar wij dat niet krijgen. Nochtans kunnen we ze even goed gebruiken. Aan de hand van duidelijke hoekenfiches zou al heel wat kunnen gewerkt worden aan zelfstandigheid. Zeker in het eerste leerjaar.
tips om de zelfstandigheid te bevorderen:
- De kinderen zoveel mogelijk zelf laten zoeken. Ook als iets niet meteen lukt, ruimte laten om te experimenteren en zelf te ontdekken.
- De kinderen kunnen ook elkaar helpen in plaats van dingen aan de leerkracht te vragen.
- De kinderen zelf laten materiaal uithalen en wegbergen. Hierbij is het wel belangrijk dat de kinderen makkelijk aan het materiaal kunnen. Ideaal is bijvoorbeeld een lage kast met daarin al het materiaal voor hoekenwerken. De plaats van het materiaal kan aangeduid worden met pictogrammen.
- werken met duidelijke pictogrammen en hoekenfiches waarmee kinderen zelf aan de slag kunnen (zonder extra uitleg.)
- regelmatig gebruik maken van contractwerk
- de kinderen veel laten werken met een zelfcontrolersysteem
- De kinderen vaak laten werken met presentaties via de pc en internet, meer gebruik maken van de moderne middelen.
- De kinderen verantwoordelijkheid geven bijvoorbeeld door taakjes in de klas.
- Aan het bord een overzicht hangen van wat de kinderen moeten doen. De kinderen kunnen ook zelf een overzichtblad bijhouden.
